Wolvenpraat

Wolven. Mythische wezens die veel mensen tot verbeelding spreken. Bij de één wordt het beeld opgeroepen van een levensgevaarlijk roofdier, de ander wordt wild enthousiast bij de gedachte dat Nederland geschikt lijkt voor terugkeer van een fantastisch “oer” zoogdier.

Veel reacties van voor- en tegenstanders vinden hun basis in emotie. Iemand die overtuigd is van de schadelijkheid zal niet snel positieve kanten zien. Omgekeerd zal een groot natuurliefhebber zelden negatief oordelen over de komst van Canis Lupus. Oordelen op basis van feiten valt niet altijd mee.

Laten we eens wat feiten op een rijtje zetten.

Het aantal wolven dat zich in Nederland heeft gevestigd voor zover bekend per 20 oktober 2020 is elf. Gevestigd wil zeggen: langer dan 6 maanden in hetzelfde gebied gesignaleerd. Op de Noord-Veluwe leeft een roedel (mannetje + vrouwtje met welpen) die hoogstwaarschijnlijk bestaat uit negen dieren: twee ouders + drie nog overgebleven welpen geboren in 2019 (een andere welp uit 2019 is overreden en één is vertrokken naar Zuidwest-Veluwe) + vier welpen (geboren in 2020). In Drenthe heeft zich een mannelijke wolf gevestigd.

De grootte van het territorium van een wolvenroedel. Het territorium van een roedel kan enorm groot zijn. Afhankelijk van de wildstand kan het in Europa 120 tot 350 Km2 of nog groter zijn. Wat zegt dit? Een roedel verdedigt het territorium tegen andere wolven. In dat gebied zullen dus geen andere wolven voorkomen. Ter verduidelijking, de Veluwe is grofweg 1000 Km2 groot. Bij een gemiddeld territorium van 200 Km2 en een gemiddelde roedelgrootte van 6 wolven zal er theoretisch plaats zijn voor zo’n 30 wolven op de Veluwe. In de praktijk minder omdat woonkernen en stukjes cultuurgebied niet geschikt zijn als territorium.

Meldingen van aanvallen op vee en schadevergoedingen. In 2020 zijn tot 30 augustus bij BIJ12 (het instituut dat de wolven voor provincies in de gaten houdt) 98 meldingen van aanvallen op schapen en enkele kalveren binnen gekomen. 66 bleken veroorzaakt door wolven, het betrof 237 schapen. Tot 21 mei 2020 is aan de eigenaren €35.000,- uitgekeerd als vergoeding. In Nederland worden volgens het CBS ruim 850.000 schapen gehouden. Wolven pakten dus ongeveer 0,025%.

Voedsel. Duitsland heeft veel ervaring met wolven. Uit onderzoek door de Universiteit voor diergeneeskunde in Hannover blijkt dat wolvenvoedsel bestaat uit 52,1% ree, 16,3% wild zwijn, 24,7% edelhert, 3,4% haas, 1,5% damhert, 0,8% door mensen gehouden dieren (m.n. schapen, kalveren, geiten), 0,5% overige dieren.

Slechts 0,8% betreft daar dus vee. Uiteraard kan dit variëren. Doortrekkende wolven zijn vaak jong en kunnen nog niet heel goed jagen. Ze pakken dan eerder makkelijkere prooien. Uit onderzoek is ook gebleken dat als het dominante dier uit een roedel verdwijnt (bijvoorbeeld door afschot) de roedel op zoek gaat naar makkelijkere prooien als schapen. Dit komt omdat de jachtervaring en leiding dan uit de roedel verdwenen is en ze niet goed meer in staat zijn om herten, reeën of konijnen te vangen.

Hoe gevaarlijk is een wolf voor mensen? Er circuleren lijsten op internet over wolven aanvallen op mensen. Vaak blijken deze lijsten bij nader onderzoek grotendeels nep: informatie over veel aanvallen is nergens terug te vinden, niet in gemeentelijke registers en ook niet in ziekenhuizen of bij huisartsen.

Wolven hebben geleerd mensen te mijden, ze zijn eeuwenlang vervolgd. De kans dat je een wolf tegenkomt is dan ook heel, heel klein. Desalniettemin als je een wolf in het nauw drijft zal hij zich zeker verdedigen. Maar de kans dat je in Nederland aan een hondenbeet, een slangenbeet of een tekenbeet overlijdt is vele malen groter.

3D houten bouwpakket van een wolf. Gemaakt van FSC hout.

3D houten bouwpakket wolf bestellen